دوره 12, شماره 3

پاییز 1392

فهرست مطالب

علمی - پژوهشی

این مقاله به بررسی ارتباط میان نوع مالیکت بنگاه و رفتار تنوع­بخشی فعالیت آن می­پردازد. بدین منظور در این مقاله به بررسی رفتار تنوع­بخشی شرکت‌های دولتی، خصوصی و عمومی عضو سازمان بورس اوراق بهادار تهران پرداخته شده است. همچنین جهت تعیین نوع و میزان تنوع­بخشی فعالیت‌های بنگاه‌ها از الگوی وارداراجان و راماجوام[1](1987) استفاده شده است. نتیجه بررسیهای انجام‌شده با استفاده از آزمون‌های آماری کرامر، تاو گودمن و کراسکال و نیز آزمون‌های آمار توصیفی نشان داد که رابطه معناداری بین نوع مالکیت بنگاه و نوع راهبرد تنوع آن وجود دارد. به گونه­ای که شرکت‌های دولتی بالاترین سطح تنوع­بخشی فعالیت را در میان سایر گروه‌ها داشته و معمولاً از راهبرد تنوع بسیار زیاد استفاده می­کنند. در میان این سه گروه، شرکت‌های خصوصی کمترین سطح تنوع را داشته و معمولاً از راهبرد تنوع مرتبط استفاده می­نمایند. علی­رغم آنکه میزان تنوع شرکت‌های عمومی اندکی بیشتر از شرکت‌های خصوصی می­باشد اما این شرکت‌ها نیز سعی می­نمایند تا بیشتر از راهبرد تنوع مرتبط استفاده نمایند.  

 

 

 

منیره پناهی, سید محمود حسینی, محمدرضا حمیدی زاده
PDF
13-30

     با توجه به شدت روزافزون تغييرات، مديران بايد براي حفظ مزيت‌هاي رقابتي سازمان خود با ايجاد انعطاف‌پذیری و پويايي در محيط درون سازماني به بهترين وجه به ايجاد تغييرات مناسب در راهبُردها و عوامل درون سازمان همت گمارده و سازمان را با شرايط و خواسته‌هاي متغير محيطي انطباق دهند. يکي از مهم‌ترین ابزارهاي پژوهش اين امر نوسازي راهبُردی است. ايجاد و پياده‌سازي نوسازي راهبُردی در سازمان متاثر از عوامل مختلفي است. يکي از اين عوامل موثر و تسهیل‌کننده نوسازي راهبُردی، يادگيري سازماني است. از اين رو مقاله حاضر به دنبال بررسي  نقش يادگيري سازماني در نوسازي راهبُردی مي‌باشد. بدين منظور پس از شناسايي و بومي‌سازي مؤلفه‌های نوسازي راهبُردی و نظرسنجي از خبرگان، پرسشنامه‌ پژوهش در قالب دو دسته سوال‌هاي نوسازي راهبُردی و يادگيري سازماني تدوين و در جامعه آماري پژوهش (گروه صنعتي سايپا) توزيع گرديد. داده‌هاي اين پژوهش پس از جمع‌آوری توسط نرم افزار‌هاي SPSS  و Visual pls تحليل گرديد. نتايج تحليل داده‌ها حاکي از آن است يادگيري سازماني تأثیر بسزايي در نوسازي راهبُردی دارد. از ميان هفت فرضيه فرعي، تأثیر چهار فرضيه فرعي چشم‌انداز مشترک، تفکر سيستمي، رهبري مشارکتي و توسعه شايستگي‌هاي کارکنان بر نوسازي راهبُردی مورد تأیید قرار گرفت؛ و تأثیر سه فرضيه فرهنگ سازماني، کار و يادگيري گروهي و اشتراک دانش بر نوسازي راهبُردی مورد تأیید قرار نگرفت.

اسدا... کردنائیج, حسن دانایی فرد, جلیل دلخواه, مهدی آقازیارتی
PDF
31-48

     گردشگری پزشکی سهم عمده‌ای از درآمد کشورهای کمتر توسعه‌یافته را به خود اختصاص می‌دهد. با توجه به ظرفیت‌های عظیم کشور در حوزه گردشگری و منافع چشمگیر رشد این صنعت در ایران و از طرفی ضعف مطالعاتی در حوزه گردشگری پزشکی در کشور، هدف از این پژوهش شناسایی مهم‌ترین عوامل انگیزشی بیماران خارجی برای مسافرت به ایران در نظر گرفته شده است. از این رو جامعه آماری این پژوهش را کلیه بیماران خارجی که برای درمان به تهران مسافرت می‌کنند در نظر گرفتیم. داده‌های لازم از طریق پرسشنامه 38 سؤالی از 56 بیمار که به روش نمونه‌گیری غیراحتمالی از نوع در دسترس انتخاب شدند، گردآوری شد. جهت آزمون الگو نیز از رگرسیون خطی چندگانه استفاده شد. نتایج نشان داد که هزینه درمان، زمان انتظار، تنوع درمانی، تجهیزات پزشکی و عوامل جامعه‌شناختی بر انگیزه ورود بیماران خارجی به ایران اثر مثبت معنادار داشته اما کیفیت خدمات، شرایط سیاسی و امنیتی، سهولت سفر و جاذبه‌های گردشگری اثر معناداری ندارند. بنابراین پیشنهاد می‌شود که در برنامه‌های بازاریابی و تبلیغاتی تمرکز بر روی 5 عامل اول قرار گیرد و از طرفی برای جلوگیری از اثر سوء سایر عوامل تدابیری اتخاذ شود.

اکرم هادیزاده مقدم, محمدحسین زاهدیان نژاد, رضا قنبرزاده میاندهی, سینا فخارمنش
PDF
49-66
بررسی نتایج ناشی از مدیریت ارزش ویژه نشان تجاری یکی از مهم‌ترین مسائل در اندازه‌گیری دارایی‌های نامشهود در اقتصاد جدید است. تأثیر ارزش ویژه نشان تجاری بر ارزش شرکت در پژوهش‌ها متعددی مورد تأیید قرار گرفته است. ارزش ويژه نشان تجاری يكي از دارایی‌هايي است كه همارزش شركت را حفظ مي‌كند وهم وفاداري مشتريان را به‌دنبال خواهد داشت. نشان تجاری برای همه اعضای زنجیره ارزش شرکت ایجاد ارزش می‌کند. هدف اصلي در اين پژوهش بررسی این نکته است که آیا ابعاد ارزش ويژه نشان تجاری بر شاخص‌های عملکردی شرکت از قبیل فروش و سودآوری تأثیرگذار است؟ جامعه آماری در این پژوهش کلیه تعویض روغنی‌ها و نمایندگی‌های فروش در مناطق 22‌گانه شهر تهران که محصولات نفت سپاهان را هم عرضه می‌کنند، می‌باشند که از این میان نمونه‌ای 250‌تایی به‌صورت خوشه‌ای تصادفی انتخاب گردید و با استفاده از الگوی معادله‌های ساختاری (SEM) و نرم‌افزارهای SPSS، Lisrel و PLS فرضیات پژوهش مورد آزمون قرار گرفت. برای جمع‌آوری اطلاعات نیز از پرسشنامه استفاده گردید. نتایج پژوهش پشتیبانی محکمی برای اندازه‌گیری کیفیت ادراکی، وفاداری به نشان تجاری و آگاهی مشتریان از نشان تجاری به‌عنوان سابقه عملکرد شرکت، ارزش مشتری و تمایل به خرید نشان می‌دهد.
محمدرضا کریمی علویجه, وحیده کاکائی سیاهکل
PDF
67-86

     در طول دو دهه گذشته، دیدگاه­های مختلفی از منظر پژوهشگران مختلف در زمینه مدیریت زنجیره تأمین مورد بررسی قرار گرفته است که یکی از مباحث مهم در این زمینه، مفهوم یکپارچگی زنجیره تأمین است. در واقع، یکپارچگی زنجیره تأمین فرصت­های عمده­ای برای شرکت فراهم می‌سازد تا سطح عملکرد و موقعیت بازار خود را ارتقا دهد. امروزه، زنجیره تأمین به عنوان یک اصل مهم مورد توجه مدیران شرکت­ها قرار گرفته است و مدیران علاوه بر تمرکز بر فعالیت­های داخلی شرکت خود، در پی برقراری روابط بلندمدت و مبتنی بر تعهد و اعتماد با تأمین­کنندگان و مشتریان خود هستند. این پژوهش درصدد است تا مبحث یکپارچگی زنجیره تأمین و چگونگی اثرگذاری آن بر عملکرد شرکت را مورد بررسی قرار دهد. انجام این مورد از طریق شناسایی روابط سه جانبه میان سطح یکپارچگی زنجیره تأمین، بهره­گیری از عملیات مدیریت زنجیره تأمین و عملکرد شرکت حاصل می­شود. بدین ترتیب، راهبرد یکپارچگی زنجیره تأمین می­تواند با راهبرد رقابتی شرکت همسو شود و بنابراین، مجموعه­ای از راهبرد­های مفید فراهم شود. با توجه با نتایج حاصل از تجزیه‌و‌تحلیل داده­ها از طریق نرم‌افزار لیزرل در بررسی شرکت­های تولیدی مواد غذایی در ایران، می­توان عنوان نمود که یکپارچگی زنجیره تأمین دارای اثر مستقیم بر عملکرد شرکت نیست، بلکه این اثرگذاری به طور غیرمستقیم، از طریق متغیر میانجی عملیات مدیریت زنجیره تأمین، صورت می­پذیرد؛ به عبارت دیگر، یکپارچگی زنجیره تأمین، در ابتدا، عملیات مدیریت زنجیره تأمین –شامل عملیات تدارکات، تولید و توزیع- را بهبود می­دهد و از طریق این عوامل، عملکرد شرکت را ارتقا می­بخشد.

سیدمحمود حسینی, نرگس شیخی
PDF
87-106

محیط رقابتی امروز به دلیل اینکه به شدت در حال تغییر بوده و نوع تغییرات نیز بسیار متنوع شده است، نیازمند قابلیت‌هایی هستند که بتوانند برای بنگاه‌ها مزیت رقابتی پایدار را به‌وجود آورند. بسیاری از پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند که اگر با‌توجه به‌شرایط تغییر‌یافته کنونی بنگاه‌ها بخواهند که از مزیت‌های رقابتی گذشته استفاده کنند، نمی‌توانند با بنگاه‌های پیشرو رقابت کنند، لذا باید به سمت کسب و حفظ قابلیت‌های رقابتی پویا حرکت نمایند. هدف این مقاله بررسی قابلیت‌های پویا و تأثیرات آن بر ایجاد مزیت‌هایی رقابتی است. در این مقاله، ابتدا مزیت‌های رقابتی و رویکرد های تدوین راهبرد به صورت اختصار تشریح شد. در ادامه، قابلیت‌های پویا به تفصیل بحث شد. به منظور بررسی فرضیه پژوهش به صورت میدانی اقدام به جمع‌آوری داده‌ها از 142 مدیر از مدیران بنگاه‌های صنعتی شهرک صنعتی سلفچگان شد. با توجه به تحلیل‌های انجام گرفته، سه قابلیت یکپارچگی، یادگیری و پیکره‌بندی به‌عنوان قابلیت‌های پویا شناسایی شدند و مشخص گردید که همه آن‌ها بر روی مزیت‌های رقابتی تأثیرگذارند و اینکه بعد یادگیری از ابعاد قابلیت‌های پویا بیش‌ترین تأثیرگذاری را بر روی مزیت‌هایی رقابتی دارد.

محسن اکبری, محمد اسماعیل زاده
PDF
107-122

در محیط پر متغیر، پر ریسک و پر رقابت امروز، مهم‌ترین پیام این است که با راهکارها، رفتارها و ابزارهای متعلق به دیروز نمی‌توان نسبت به موفقیت در کسب‌وکار و کسب رضایت مشتری امیدوار بود. در چنین شرایطی که رقابت بی‌رحم است سازمانی موفق است که بتواند با استفاده از مدیریت کارا پیشتاز خلاقیت و نوآوری باشد و یا با استفاده از الگوبرداری از سرآمدها، از رقبا پیشی بگیرد. درک عوامل تعیین‌کننده و نتایج رضایت مشتری در نمایندگی‌های خودرو از اهمیت خاصی برخوردار است. این پژوهش با هدف ارزیابی اثرات درک عدالت توسط مشتری رضایت و رفتار شهروندی وی در نمایندگی‌های شرکت خودروسازی MVM در شهرستان کرمان انجام شده است. جمع‌آوری داده‌ها از یک نمونه آماری متشکل از 366 نفر از مشتریان صورت گرفت. برای آزمون فرضیات از روش معادلات ساختاری استفاده شده است. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که درک عدالت توسط مشتری بر رضایت و رفتار شهروندی وی تأثیر می‌گذارد.

حسن صفرنیا, پرویز احمدی, نیلوفر نثری
PDF
123-140
با وجود آنکه درباره اهمیت نقش مدیریت منابع انسانی در کارآفرینی و کارآفرینی راهبردی توافق کلی وجود دارد، اما شواهد تجربی کمی در این خصوص وجود دارد و تبیین نظری روشنی صورت نگرفته است. در این راستا، به منظور ارائه یک الگوی جامع، در این مقاله رابطه مدیریت منابع انسانی با کارآفرینی راهبردی را بررسی می‌کنیم. داده‌ها از 251 مدیر ارشد و مدیر منابع انسانی فعال در صنعت فولاد گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مسیر آزمون شده است. نتایج پژوهش بیانگر این است که چهار جنبه از اقدام‌های منابع انسانی شامل ارزیابی عملکرد و جبران خدمت، طراحی شغل، ساختار تیمی وظیفه‌ای و آموزش تیم محور با کارآفرینی راهبردی رابطه مثبت دارند. همچنین تبادل اطلاعات و دانش و مخاطره‌پذیری سازمانی، در الگو نقش متغیر میانجی را ایفا می‌کنند.
غلامعلی طبرسا, جهانگیر یداللهی فارسی, محمدجواد نائیجی
PDF
141-158

     مساله اصلی در این پژوهش ارائه تعریفی از رفتار مصرف‌کننده آنلاین در بافت جامعه‌ایران و الگوسازی پویایی‌های آن است. هدف اين تحقيق پدیدارشناسی رفتار مصرف‌کننده آنلاین و تدوین الگو پویای این رفتار است. اين تحقيق قصد دارد تا با پدیدارشناسی تفسیری رفتار مصرف‌کننده آنلاین به تعریف مناسبی برای آن در بافت جامعه‌ ایرانی دست یافته و پس از بررسی تجربه زیسته افراد از پدیده مصرف آنلاین، عوامل و بسترهای تأثیرگذار بر این رفتار استخراج و پویایی‌های آن توسط نگاشت‌های شناختی فازی الگوسازی می‌گردد. این پژوهش در 3 گام صورت می‌پذیرد. در گام اول پس از مصاحبه‌های عمیق با مصرف‌کنندگان، به افقی­سازی مصاحبه­هایی که به روش هرمنوتیک انجام گرفته­اند پرداخته می­شود و مفاهیم مورد نظر برای طراحی نگاشت­های شناختی اختصاصی هر فرد ِمورد مصاحبه در گام دوم استخراج می­گردد. در نهایت اجتماع تمامی این نگاشت­های شناختی منجر به طراحی یک نگاشت شناختی عمومی از فضای مصرف آنلاین گردیده که با انجام دو مطالعه موردی در کسب‌وکارهای آنلاین وزن­دهی و نهایی می‌گردد. نتایج پژوهش نشان از مصرف تسکینی، مغشوش و مصرف همگام با تولید در فضای آنلاین دارد.

امیر مانیان, بابک سهرابی, طهمورث حسنقلی پور, سیدمحمدرضا ناصرزاده, بابک اخگر
PDF
159-177