دوره 15, شماره 3

پاییز 1395

فهرست مطالب

مقالات

علی رغم تاکید بر مفهوم نوسازی استراتژیک بعنوان یکی از ابعاد اصلی کارآفرینی سازمانی، تحقیقات این حوزه تلاشی برای مفهوم­پردازی و بافت­پردازی آن مطابق با بافت کارآفرینی سازمانی ننموده اند. لذا مسأله اصلی پژوهش حاضر بافت­پردازی و بعبارتی شناخت گستره مفهوم، توالی وقایع، شیوه­های کنش و روابط مابین، و مفهوم پردازی و بعبارتی شناخت چيستي و چگونگي مفهوم نوسازی استراتژیک مطابق با ادبیات کارآفرینی سازمانی و توسعه مفهوم نوسازی استراتژیک کارآفرینانه است. جهت نیل به این هدف راهبرد پژوهشی كيفي موردي اكتشافي و مصاحبه عمیق و نیمه ساختاریافته با 9 تن از فعالان سازمان­های برجسته صنعت کاشی و سرامیک، به منظور پي بردن به معنايي افراد ذي­ربط در بافت مربوطه به اين مفهوم نسبت مي دهند اتخاذ شده است. تجزیه و تحلیل اطلاعات به روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شده و در نهایت یافته ها حاکی از آن است که مفهوم نوسازی استراتژیک کارآفرینانه در صنعت کاشی و سرامیک دربردارنده شش زیر مقوله فرعی "تشخیص/کشف/خلق فرصت ها"، "پویایی در نوسازی قابلیتها"، "نوسازی اهداف و کارکردهای سازمانی"، "بیش فعالی در بهره برداری از فرصت ها و ارتقا سطح نوآوری"، "رصد مداوم بازار"، و " پذیرش عدم اطمینان به عنوان یک پدیده دائمی" است.
امیر محمد کلابی, محمد رضا زالی, جهانگیر یدالهی فارسی, مهران رضوانی

نظام بانکی با توجه به ماهیت واسطه‌گری و ویژگی‌های محصول اصلی آن یعنی پول، ارتباط تنگاتنگی با دیگر صنایع دارد. در مطالعه حاضر، از منظر خبرگان بانکی الگویی کیفی-کمّی و مبتنی بر داده‌های واقعی جهت ارزیابی جذابیت بازار هدف در سطح صنایع ارائه‌شده است. در این راستا، با استفاده از فن گروه‌های کانون ابعاد جذابیت صنایع از منظر خبرگان بانکی در 7 بعد اندازه بازار، رشد بازار، سودآوری، ریسک سرمایه‌گذاری، ارتباطات بین بخشی، قابلیت تنوع‌بخشی خدمات و محصولات و ارزش صنعت شناسایی شد. در مرحله دوم با استفاده از مصاحبه فردی سنجه‌های عملیاتی معرف هر یک از متغیرها تعریف شد. سپس با استفاده از نتایج تحلیل عاملی، الگو اصلاح‌شده و صنایع (ISIC سه‌رقمی) بین سال‌های 85-92 با روش تجزیه مؤلفه‌های اصلی رتبه‌بندی شدند. نتایج نشان می‌دهد جذاب‌ترین صنایع از منظر بانک‌ها، تولید مواد شیمیایی اساسی، تولید محصولات اولیه آهن و فولاد، تولید فرآورده­های نفتی تصفیه‌شده، تولید محصولات کانی غیرفلزی، تولید وسایل نقلیه موتوری، تولید سایر محصولات شیمیایی، تولید فرآورده­های لبنی، تولید وسیله نقلیه هوایی و فضایی، تولید فلزات اساسی گران‌بها، تولید سایر محصولات غذایی هستند.

سید محمود حسینی کشکوئیه, غلامحسین اسدی, محمد رضا حمیدی زاده, محمد مقدسی
PDF
31-49

 

چکیده

      در زمینه سناریونگاری در حوزه هوایی در سطح بین‌المللی، پژوهش­های اندکی صورت ‌گرفته است. هدف پژوهش حاضر، ارائه روشی برای توسعه و رتبه‌بندی سناریوهای پیش روی صنعت هوایی ایران در افق 1404 مبتنی بر دیدگاه‌ بازیگران کلیدی است. این پژوهش از حیث حیطه مکانی و همچنین رویکرد توسعه و رتبه‌بندی سناریوها (بر اساس بازیگران و دیدگاه‌های حاکم) از سایر پژوهش­های مشابه متمایز است. در این پژوهش از روش سناریونگاری GBN برای توسعه سناریوها و از روش کیو برای ایجاد دیدگاه‌ها و اوزان بهره گرفته شد. جامعه آماری این پژوهش را خبرگان صنعت هوایی کشور تشکیل می‌دهند. داده‌ها با ابزار پرسشنامه و مصاحبه عمیق گردآوری شدند. طبق نظر خبرگان سه عدم‌قطعیت شامل نحوه فعالیت صنعت هوایی، رویکرد اقتصادی صنعت هوایی و توجه به مسائل امنیتی، انتخاب و بر اساس آن هشت سناریو استخراج شد. در ادامه با وزن‌دهی و در‌نظر‌گرفتن بازیگران کلیدی که توسط روش کیو شناسایی شدند، به‌ترتیب رتبه، سناریوهای S4، S5، S3 و S7 انتخاب شدند.

منوچهر منطقی, امیر علی سیف الدین, محسن اکبر پور شیرازی, علی زارع میرک اباد
PDF
51-72

     کارکرد صادراتی شرکت‌ها ازجمله متغیرهایی است که در متون بازاریابی بین‌الملل بر آن تأکید شده است. هدف این پژوهش، ارائه تعريف درستي از كارآفريني صادراتي و ابعاد آن و بررسي تأثير كارآفريني صادراتي بر عملكرد صادراتي بر اساس ديدگاه منبع‌محور و روديكرد اقتضايي است. پژوهش حاضر کاربردی و از نظر هدف، توصیفی است. به كمك جدول مورگان نمونه 285‌تايي از 1045 صادركننده برتر سال 1393 به‌دست آمد و با نمونه‌گیری ساده، 301 پرسشنامه به‌صورت الکترونیکی جمع‌آوری شد. پایایی با بررسی سازگاری درونی و روایی از طریق روایی همگرا و واگرا مورد‌تأیید قرار گرفت. بررسی فرضیه­ها نیز در قالب مدل معادلات ساختاری و به کمک نرم‌افزار Smart PLS2 انجام شد. در سطح اطمینان 05/0 نتایج نشان داد که کارآفرینی صادراتی وابستگی مثبتی با عوامل داخلی چون تعهد صادراتی مدیریت و منابع مرتبط با تجربه و ساختار و عوامل اقتضایی محیطی مثل شدت رقابت و تفاوت بین بازارهای صادراتی شرکت دارد؛ همچنین کارآفرینی صادراتی به‌طور مثبت عملکرد صادراتی را تحت‌تأثیر قرار می­دهد

عباسعلی رستگار, عاطفه شعبانی
PDF
73-90

     یکی از چالش‌های مهم واحد بازاریابی، دفاع از ارتباط بین فعالیت‌ها و برنامه‌های خود و نتایج سازمانی آن‌ها است. ناتوانی واحد بازاریابی در تأثیر بر تصمیم‌های راهبردی سازمان، می تواند زمینه‌ساز دور‌ شدن سازمان از دغدغه‌های بازار و محیط رقابتی شود. بنابر این واحد بازاریابی به‌عنوان مرجع تحلیل نیازهای بازار، باید بتواند دیدگاه‌های خود را در سازمان القا نموده و در تصمیم‌گیری‌ها، به‌ اندازه کافی قدرت و نفوذ داشته باشد. هدف این پژوهش تحلیل ابعاد قابلیت­های واحد بازاریابی و مطالعه سطح نفوذ آن در تصمیم‌گیری و تأثیر بر عملکرد سازمان است. جامعه آماری این پژوهش شرکت­های بزرگ صنعت مواد غذایی در ایران است. نتایجِ پیمایش نشان‌دهنده جایگاه کم اثر واحد بازاریابی در تأثیر بر تصمیم گیری ‌های مهم سازمان و مصادره دامنهِ نفوذ آن توسط سایر واحد ها است.

مهدی خادمی گراشی, مهدی شجاع
PDF
91-106

     تصویر مقصد و رضایت گردشگر از اجزای کلیدی دستیابی به موفقیت در بهبود و توسعه صنعت گردشگری به‌شمار می­آید. هدف مقاله حاضر بررسي و تعیین میزان تأثیر­گذاری تصویر مقصد و رضایت گردشگران مذهبی از امکانات و خدمات گردشگری ارائه‌شده بر توسعه گردشگری مذهبی در شهر قم است. در پژوهش حاضر برای تحلیل نقش میانجی رضایت در تأثیر تصویر مقصد بر توسعه گردشگری مذهبی از الگوی تلفیقی استفاده‌ شده است. روش پژوهش، توصیفی و از نوع پیمایشی است. با استفاده از نمونه‌گیری در‌دسترس تعداد 215 پرسشنامه با پایایی 937/0 جمع‌آوری شد. برای تحلیل داده‌ها از روش حداقل مربعات جزئی با استفاده از نرم‌افزار PLS2 استفاده‌ شده است. یافته­های پژوهش نشان داد که تصویر مقصد بر توسعه گردشگری مذهبی با اثر کل 67/0، تأثیرگذار است که به‌صورت مستقیم اثر ضعیف و به‌صورت غیرمستقیم از طریق متغیر میانجی رضایت اثر قوی دارد. این موضوع نشان می‌دهد که اثر غیرمستقیم متغیر رضایت گردشگر در این رابطه بیشتر از اثر مستقیم است؛ درنتیجه رضایت گردشگر نقش اساسی در این رابطه دارد.

سید فتح الله امیری عقدائی, حسین رضایی دولت ابادی, اذر نوش انصاری, حسان العجی
PDF
107-124

     قابلیت­های عملیاتی ازجمله مهم­ترین قابلیت­های سازمانی هستند که میزان قوت و ضعف آن­ها نقش تأثیرگذاری بر عملکرد شرکت­ها دارد. با این­حال، در شرایط پویایی محیط خارجی، ضرورت دارد که این قابلیت‌ها به­روزرسانی و اصلاح شوند. پژوهش­ها نشان می­دهند که مجموعه­ای از قابلیت­های سازمانی با‌عنوان «قابلیت­های پویا» وجود دارند که نوسازی و بازپیکره­بندی قابلیت­های عملیاتی مانند قابلیت­های بازاریابی و فناورانه را میسر می­کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر قابلیت­های عملیاتی در میانجی‏گری رابطه بین قابلیت­های پویا و عملکرد شرکت انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل شرکت‏های مشاوره مدیریت کشور ایران بود. برای گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‏ای طراحی و در میان مدیران عامل این شرکت­ها توزیع شد. برای بررسی ‏و­تحلیل داده‏ها از مدل­سازی معادلات ساختاری واریانس­محور استفاده شد. نتایج نشان داد که عملکرد شرکت و قابلیت­های عملیاتی در شرکت­هایی قوی­تر هستند که قابلیت­های پویای قوی‏تری داشته باشند؛ به‏علاوه قابلیت‌های عملیاتی، رابطه بین قابلیت­های پویا و عملکرد شرکت را میانجی‏گری می‏کند.

علی حیدری, علی دیواندری, سید محمد اعرابی, نادر سید کلالی
PDF
125-140

     با توانمندسازي شبکه دانش سازمان، بستري مناسب براي توليد، اشتراک و به‌کارگیری دانش و درنهایت بازتوليد دانش فراهم مي‌شود که به فرآيند تبديل هوش فردي کارکنان به هوش سازماني کمک مي‌کند. هدف پژوهش حاضر، بررسي نحوه تعامل بين هوشمندي سازماني و ابعاد شبکه‌هاي دانش در «مرکز پژوهش صنعت خودرو» است. پژوهش حاضر از نوع تلفيقي (کيفي و کمّي) است. اطلاعات مربوط به مبانی نظری موضوع و پيشينه با روش کتابخانه‌اي از کتاب­ها، پايان‌نامه‌ها، مقاله­ها و منابع اينترنتي جمع‌آوري شد. در روش کيفي، مطالعه اسناد و مدارک و نظرسنجي از خبرگان برای بررسي و تأیید مؤلفه‌های استخراج‌شده از مبانی نظری موضوع به‌کار رفت؛ سپس با استخراج مدل مفهومي پژوهش، رابطه بين ابعاد شبکه‌هاي دانش و هوشمندي سازماني در جامعه آماري «مرکز پژوهش صنعت خودرو» مورد‌آزمون قرار گرفت و داده‌هاي به‌دست‌آمده با نرم‌افزار SPSS 22، تجزیه‌وتحلیل شد. پس از تحليل داده‌ها، فرضيه‌های پژوهش بررسي شدند. نتايج نشان داد که بین ابعاد شبکه‌هاي دانش (عوامل محيطي، ماهيت دانش، فرهنگ، سيستم فناوري اطلاعات و ارتباطات، فرآیندهای مدیریتی) و هوشمندي سازماني رابطه مستقيم و معناداري وجود دارد.

 

علی رضائیان, روح الله باقری
PDF
141-158
در جامعه مصرف‌کننده امروزی، جایی که برای مصرف‌کننده به‌آسانی امکان نشان‌دادن طرفداری برند وجود دارد، برای صاحبان بازار، فهم رفتارهایی که به انتخاب برند منجر می‌شوند مهم است. هدف مطالعه حاضر بررسی چگونگی تأثیر ارتباطات برند مصرف‌کنندگان بر متغیرهای بشارت برند است که به رفتارهای حمایتی برند منجر می‌شود. مطالعه حاضر اثر سه مؤلفه از مؤلفه‌های ارتباطات برند مصرف‌کننده را بر مؤلفه‌های بشارت برند بررسی می‌کند. داده‌ها به‌وسیله پرسشنامه از جامعه آماری شامل 350 نفر از دانشجویان و در مورد برند گوشی همراه به‌دست آمد. فرضیه‌های پژوهش حاضر با استفاده از معادلات ساختاری تحلیل شده و سه فرضیه رد و هشت فرضیه تأیید شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که مفهوم ارتباطات برند مصرف‌کننده بر بشارت برند تأثیر مثبت می‌گذارد؛ به‌عبارت‌دیگر هویت‌پذیری برند بر توصیه مثبت و منفی برند، تعهد برند بر قصد خرید و توصیه منفی برند و اطمینان برند بر قصد خرید و توصیه مثبت برند تأثیر مثبت می‌گذارد؛ همچنین مشخص شد که متغیر قصد خرید بر دو متغیر توصیه مثبت و منفی برند تأثیر مثبت دارد.
محمد رحیم اسفیدانی, مهدی اشکانی, امیر حسین عباسی
PDF
159-175

چکیده

      در پژوهش حاضر تأثیر مدیریت ارتباط با مشتری بر عملکرد سازمانی در شعب «بانک اقتصاد نوین» بررسی می‌شود. این پژوهش، کاربردی و از نظر روش، توصیفی - پیمایشی است. جامعه آماری شامل کارکنان «بانک اقتصاد نوین» به تعداد 3140 نفر است که تعداد 342 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و با استفاده از جدول مورگان انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه است که روایی آن با استفاده از روش روایی تحلیل محتوا و پایایی آن با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ با ضریب 973/0 و 918/0 برای دو متغیر مدیریت ارتباط با مشتری و عملکرد سازمانی تأیید شد. نتایج نشان داد که متغیر مدیریت ارتباط با مشتری با مقدار بتای 89/0 بر عملکرد سازمان تأثیر معناداری دارد؛ همچنین مؤلفه‌های فناوری اطلاعات، کاربرد مدیریت دانش، پاسخ به مشتری، تعامل سودمند، فرایند CRM، سازمان‌دهی CRM و مشتری‌محوری دارای تأثیر معناداری بر عملکرد سازمانی هستند. از میان مؤلفه‌های متغیر مدیریت ارتباط با مشتری، مؤلفه سازمان‌دهی CRM (شدت تأثیر برابر با 807/0)، بیشترین تأثیر و مؤلفه فناوری اطلاعات (شدت تأثیر برابر با 474/0) کمترین تأثیر را بر عملکرد سازمانی دارد.

علی بنیادی نائینی, سیروس امیر قدسی, ندا خیبری
PDF
177-193